Ақылды бағдаршамдар кептелісті азайтудың жаңа тетігі

Алматыда көлік ағындарын тиімді басқару мәселесі күн тәртібінен түспей келеді. Халқы тығыз, автокөлік саны жыл сайын артып отырған мегаполисте жол қозғалысын реттеудің заманауи тәсілдерін енгізу – қала дамуының маңызды бағыттарының бірі. Осы тұрғыда «ақылды» бағдаршамдар жүйесі көлік кептелістерін азайтуға және қозғалыс қауіпсіздігін арттыруға арналған негізгі құралдардың бірі ретінде қарастырылып отыр.

Бүгінде Алматы қаласында 600-ден астам бағдаршам нысаны жұмыс істейді. Алайда олардың басым бөлігі дәстүрлі режимде қызмет етеді. Қала билігінің мәліметінше, тек шамамен 100-ге жуық бағдаршам ғана жол қозғалысын автоматтандырылған басқару жүйесіне қосылып, заманауи талаптарға сай жаңғыртылған. Бұл нысандар көлік ағынының қарқындылығын ескере отырып, сигнал беру уақытын ішінара өзгерте алады.

Сонымен қатар, қала тұрғындары арасында бағдаршамдардың жұмысына қатысты шағымдар да жиі айтылады. Атап айтқанда, таймерге қарамастан сигналдың кенет ауысуы немесе бір режимде ұзақ уақыт тұрып қалуы кейбір көшелерде кептелістің ұлғаюына әкеліп отыр.

«Ақылды» бағдаршамдардың басты ерекшелігі – нақты уақыт режимінде жұмыс істеуі. Олар жол бойына орнатылған датчиктер, бейнебақылау камералары және аналитикалық жүйелер арқылы көлік саны мен қозғалыс қарқындылығын анықтайды. Соның негізінде бағдаршам сигналдарының ұзақтығы автоматты түрде реттеледі.

Мұндай жүйе көлік ағындарын теңгерімді бөлуге, бос бағыттарда жасанды кідірістерді азайтуға, жол-көлік оқиғаларының қаупін төмендетуге, қоғамдық көліктің қозғалысын жеделдетуге мүмкіндік береді.

Алматыда көлік қозғалысын басқару саласында ауқымды реформа жоспарланған. Екінші кезең аясында қалған бағдаршам нысандарын толық жаңғыртып, оларды нақты уақыт режимінде жұмыс істейтін бірыңғай жүйеге біріктіру көзделіп отыр. Құрылыс және жаңғырту жұмыстары қаржыландыруға байланысты алдағы жылдары кезең-кезеңімен жүргізіледі.

Мамандардың айтуынша, «ақылды» бағдаршамдар толық іске қосылған жағдайда кептелістердің ұзақтығы қысқарады, жолдағы уақыт шығыны азаяды, ауаға шығатын зиянды қалдықтар көлемі төмендейді, қозғалыс қауіпсіздігі артады.

Сонымен қатар, болашақта қала тұрғындары жол жөндеу жұмыстары, уақытша шектеулер мен балама бағыттар туралы жедел ақпарат ала алады.

Алматыдағы «ақылды» бағдаршамдар – бұл тек техникалық жаңғырту емес, қаланы басқарудың жаңа философиясы. Ол көлік қозғалысын реттеуді деректерге негізделген, икемді және тиімді жүйеге көшіруге бағытталған. Жоба толық жүзеге асқан жағдайда, мегаполистегі кептеліс мәселесін жүйелі түрде шешуге және тұрғындар үшін анағұрлым қолайлы қалалық орта қалыптастыруға жол ашылады.

Егер қалада бағдаршамдар істен шығып, дұрыс жұмыс істемей жатса, жол қозғалысына жауапты жергілікті қызметтерге — Алматы қалалық полиция департаментіне немесе 112 нөмірі бойынша бірыңғай кезекші-диспетчерлік қызметке хабарласу қажет. Бұл қауіпсіздік пен көлік қозғалысына тікелей әсер ететіндіктен, мамандардың жедел әрекет етуіне мүмкіндік береді.