Түркістан облысында табиғи апаттардың алдын алу және таулы аймақтардағы ахуалды тұрақты бақылауда ұстау мақсатында ауқымды аэровизуалды мониторинг ұйымдастырылды. Облыстың таулы бөліктерінде орналасқан сел қаупі жоғары аумақтар мен мұздық көлдердің жай-күйін бағалауға бағытталған бұл жұмыстарды Түркістан облысы Төтенше жағдайлар департаментінің мамандары жүзеге асырды. Мониторингтің негізгі мақсаты – табиғи қауіптердің алдын ала белгілерін анықтау, гидрологиялық және геологиялық жағдайды сараптап, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған алдын алу шараларын күшейту.
Ағымдағы жылдың 25 маусымында Түркістан облысы Төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері заманауи EC-145 тікұшағының көмегімен облыстың таулы өңірлеріне арнайы әуе бақылауын жүргізді. Әуеден жүргізілген мониторинг барысында сел жүруі және жер көшкіні қаупі бар учаскелер, сондай-ақ Сайрамсу, Өгем, Балдыберек және Ақсу шатқалдарында теңіз деңгейінен 2500–3520 метр биіктікте орналасқан мұздық көлдердің қазіргі жағдайы егжей-тегжейлі зерттелді.
Мамандар бақылау барысында өзен арналарының су деңгейін, мұздық көлдердің толу жағдайын, тау беткейлеріндегі топырақтың тұрақтылығын және ықтимал көшкін қаупін бағалады. Сонымен қатар табиғи су арналарының бітелуі, су жиналу процестері мен жер бедеріндегі өзгерістерге ерекше назар аударылды. Осындай кешенді бақылау төтенше жағдайлардың туындау ықтималдығын алдын ала болжауға және қауіптің алдын алу бойынша нақты шаралар қабылдауға мүмкіндік береді.
Түркістан облысының таулы аумақтары табиғатының ерекшелігіне байланысты көктем мен жаз айларында сел жүру қаупі жоғары өңірлердің қатарына жатады. Қар мен мұздықтардың еруі, нөсер жауын-шашын және тау беткейлеріндегі геологиялық өзгерістер кейбір жағдайларда сел тасқындары мен жер көшкіндерінің пайда болуына әсер етеді. Сондықтан мұндай аумақтарды тұрақты бақылау азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі маңызды жұмыстардың бірі саналады.
Әуеден жүргізілетін мониторингтің артықшылығы – мамандардың жетуі қиын биік таулы аймақтарды қысқа уақыт ішінде толық қамтып, мұздық көлдердің жағдайын нақты бағалауына мүмкіндік беруінде. Тікұшақ арқылы алынған мәліметтер жерүсті бақылауларымен салыстырылып, арнайы мамандар тарапынан жан-жақты талданады. Бұл өз кезегінде табиғи қауіптердің даму динамикасын бақылауға және төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша тиімді шешімдер қабылдауға негіз болады.
Мониторинг қорытындысы бойынша анықталған барлық мәліметтер жүйеленіп, тиісті мемлекеттік органдарға жолданды. Сарапшылар өз қорытындылары негізінде қауіпті учаскелерді тұрақты бақылауда ұстау, инженерлік-қорғаныс шараларын күшейту және қажет болған жағдайда қосымша зерттеу жұмыстарын жүргізу жөнінде ұсыныстар әзірледі. Мұндай ақпарат жергілікті атқарушы органдардың, гидрометеорологиялық қызметтердің және азаматтық қорғау саласындағы мекемелердің алдағы жұмысын жоспарлауда маңызды рөл атқарады.
Төтенше жағдайлар департаментінің мамандары табиғи апаттардың алдын алу тек мониторингпен ғана шектелмейтінін атап өтеді. Өңірде сел қаупі бар өзен аңғарлары мен тау шатқалдары тұрақты бақылауда ұсталып, гидротехникалық құрылыстардың жай-күйі тексеріледі. Сонымен қатар халық арасында түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, қауіпті аймақтарға баратын туристер мен демалушыларға қауіпсіздік талаптары жөнінде арнайы ескертулер беріледі.
Жазғы туристік маусымда Сайрам-Өгем ұлттық табиғи паркінің аумағына және өңірдің көрікті шатқалдарына келетін демалушылар саны артады. Осыған байланысты құтқарушылар азаматтарды ауа райы болжамын ескеруге, қауіпті учаскелерге жалғыз бармауға, нөсер жаңбыр кезінде тау өзендерінің маңында ұзақ аялдамауға және төтенше жағдайлар қызметінің ескертулерін қатаң сақтауға шақырады.
Түркістан облысында табиғи қауіптердің алдын алу бағытындағы мұндай аэровизуалды мониторинг жұмыстары алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасады. Заманауи технологиялар мен авиациялық бақылаудың тиімді үйлесуі өңірдегі сел, жер көшкіні және басқа да табиғи қауіптердің қаупін төмендетуге, ең бастысы – тұрғындардың өмірі мен қауіпсіздігін қорғауға мүмкіндік береді.