Қазақстанда туризм саласын дамыту мәселесі экономиканың маңызды бағыттарының біріне айналып отыр. Соңғы жылдары ішкі және сыртқы туризмге қызығушылықтың артуы демалыс аймақтарындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесін де алдыңғы қатарға шығарды. Осыған байланысты ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі туристік нысандар мен халық көп шоғырланатын демалыс орындарындағы қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған кешенді жұмыстарды жүзеге асыруда.
Бұл туралы ҚР Төтенше жағдайлар министрі, генерал-лейтенант Шыңғыс Әрінов Үкіметтің туризмді дамыту мәселелеріне арналған отырысында мәлімдеді. Министрдің айтуынша, қазіргі таңда еліміздің барлық туристік өңірлерінде бақылау, профилактика және қауіпсіздік инфрақұрылымын дамыту жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде.
Бүгінде Қазақстанның табиғи және туристік әлеуеті жоғары аймақтарына келушілер саны жыл сайын артып келеді. Оның ішінде Түркістан облысы да еліміздегі ең танымал туристік бағыттардың біріне айналған. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, Сайрам-Өгем ұлттық табиғи паркі, Ақсу-Жабағылы қорығы, Біркөлік шатқалы, Қаратау бөктері және тарихи-мәдени нысандар мыңдаған туристерді қабылдайды. Сондықтан өңірдегі қауіпсіздік мәселесі ерекше маңызға ие.
Министрдің мәліметінше, жазғы маусымға дайындық барысында республика бойынша бес жүзге жуық демалыс нысаны мен жағажайларға тексеру жүргізілген. Нәтижесінде 800-ге жуық қауіпсіздік талаптарының бұзушылығы анықталып, әрбір дерек бойынша тиісті шаралар қабылданған. Демалыс орындарының иелеріне әдістемелік көмек көрсетіліп, төтенше жағдайлар кезінде әрекет ету бойынша практикалық жаттығулар ұйымдастырылған.
Төтенше жағдайлар министрлігі туристік нысандардағы өрт қауіпсіздігіне, судағы қауіпсіздік талаптарының сақталуына және адамдар көп жиналатын орындардағы тәуекелдердің алдын алуға ерекше көңіл бөлуде. Бұл бағыттағы жұмыстар Түркістан облысында да қарқынды жүргізілуде. Өңірдегі демалыс орындарында рейдтер өткізіліп, қауіпсіздік талаптарын түсіндіру жұмыстары тұрақты ұйымдастырылуда.
Су айдындарындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында жағажайлар мен демалыс орындарында патрульдеу жұмыстары күшейтілген. Арнайы ақпараттық тақтайшалар мен ескерту белгілері орнатылып, тұрғындар мен туристерге арналған түсіндіру науқандары жүргізілуде. Әсіресе жазғы демалыс кезеңінде судағы жазатайым оқиғалардың алдын алу басты назарда тұр.
Министрдің айтуынша, Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес жақын арада Төтенше жағдайлар министрлігіне шағын көлемді кемелердің қауіпсіз пайдаланылуын бақылау және қадағалау функциясы беріледі. Осы жылдың 1 шілдесінен бастап еліміздің су айдындарындағы шағын көлемді кемелер мен олардың тұрақ базаларына тексерулер жүргізіледі. Заң талаптарын өрескел бұзу фактілері анықталған жағдайда жедел ден қою шаралары қабылданатын болады.
Қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі заманауи технологиялардың рөлі де артып келеді. Қазіргі таңда жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп жағалау аймақтарында жасанды интеллект элементтері бар бейнебақылау жүйелері енгізілуде. Мұндай жүйелер адамдардың қауіпсіздігін бақылауға және қауіпті жағдайларды ерте анықтауға мүмкіндік береді.
Соңғы екі жылда еліміздің туристік аймақтарында құтқарушылар екі мыңнан астам адамның өмірін сақтап қалған. Оның ішінде мыңға жуық адам таулы аймақтарда құтқарылған. Бұл көрсеткіш құтқару қызметтерінің жедел әрекеті мен кәсіби даярлығының нәтижесін көрсетеді.
Туристердің қауіпсіздігін арттыру мақсатында заңнамалық деңгейде маңызды өзгерістер енгізілуде. Болашақта туристердің жүріп-тұру бағыттарын цифрлық бақылау жүйесіне көшіру жоспарланып отыр. Бұл құтқару қызметтеріне туристік маршруттар туралы ақпаратты автоматты түрде алып, төтенше жағдайлар кезінде жедел әрекет етуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар туристік аймақтардағы құтқару инфрақұрылымы кезең-кезеңімен кеңейтілуде. Қазіргі таңда еліміз бойынша туристік өңірлерде 42 өрт сөндіру бөлімі мен 9 құтқару станциясы жұмыс істейді. Алдағы уақытта қосымша әмбебап құтқару бөлімшелері мен жаңа құтқару станцияларын іске қосу жоспарланған.
Құтқару қызметтерінің материалдық-техникалық базасын нығайту да басты назарда. Соңғы екі жыл ішінде Төтенше жағдайлар министрлігі 1,5 мыңнан астам техника, ондаған заманауи жүзу құралдары мен әуе кемелерін сатып алған. Бұл төтенше жағдайларға ден қою уақытын қысқартып, құтқару жұмыстарының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Мамыр айында алғаш рет «Көлсай көлдері» ұлттық паркінің аумағында заманауи тікұшақ алаңы пайдалануға берілді. Мұндай нысандар туристік бағыттардағы іздестіру-құтқару жұмыстарын жедел ұйымдастыруға және зардап шеккендерді қысқа мерзімде эвакуациялауға мүмкіндік береді. Болашақта осындай инфрақұрылымдық жобалар еліміздің басқа да туристік өңірлерінде жүзеге асырылмақ.
Төтенше жағдайлар министрлігі халықтың, оның ішінде туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуді негізгі басымдықтардың бірі ретінде қарастырады. Туризмді дамыту тек жаңа нысандар салумен шектелмейді. Ол ең алдымен қауіпсіз орта қалыптастырумен, заманауи құтқару жүйесін құрумен және азаматтардың қауіпсіздік мәдениетін арттырумен тығыз байланысты.
Сондықтан еліміздің барлық туристік аймақтарында, соның ішінде Түркістан облысында да демалушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасып, жаңа технологиялар мен заманауи инфрақұрылым арқылы жетілдіріле бермек.