Жаз мезгілінің басталуымен еліміздің барлық өңірлерінде су айдындарына демалушылардың саны артып келеді. Аптап ыстықта өзен-көлдер мен су қоймалары тұрғындардың сүйікті демалыс орындарының біріне айналғанымен, қауіпсіздік талаптарын сақтамау қайғылы жағдайларға әкелуі мүмкін. Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі азаматтарды суда демалу кезінде аса сақ болуға шақырады.
Статистикалық мәліметтерге сәйкес, судағы жазатайым оқиғалардың басым бөлігі қарапайым қауіпсіздік қағидаларын елемеудің салдарынан орын алады. Әсіресе балалардың қараусыз қалуы, рұқсат етілмеген орындарда шомылу және алкогольдік ішімдік ішкеннен кейін суға түсу қайғылы жағдайлардың негізгі себептерінің қатарында.
Мамандардың айтуынша, ата-аналар балаларды су айдындарының жанында ешқашан қараусыз қалдырмауы тиіс. Тіпті жақсы жүзетін баланың өзі күтпеген жағдайда көмекке мұқтаж болуы мүмкін. Сондықтан кәмелетке толмағандардың суға түсуі тек ересектердің қадағалауымен жүзеге асырылуы қажет.
Сондай-ақ белгіленбеген және шомылуға арналмаған жерлерде суға түсуге болмайды. «Шомылуға тыйым салынады», «Сүңгуге тыйым салынады», «Қауіпті! Иірім» сияқты ескерту белгілері қойылған орындар адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретіндіктен орнатылады. Мұндай жерлерде су түбінің бедері белгісіз болуы, күшті ағыс немесе терең иірімдер кездесуі мүмкін.
Құтқарушылар мас күйінде суға түсуге де қатаң түрде тыйым салынатынын ескертеді. Алкоголь адамның зейінін төмендетіп, қозғалыс үйлесімділігін бұзады және қауіп-қатерді дұрыс бағалауға мүмкіндік бермейді. Нәтижесінде адам өз мүмкіндігін асыра бағалап, қайғылы жағдайға тап болуы ықтимал.
Суда демалу кезінде арнайы қалқымалармен белгіленген аумақтан асып жүзбеу маңызды. Бұл шектеулер кездейсоқ қойылмайды. Қауіпсіз аймақтардың шекарасы су түбінің жағдайы, ағыс жылдамдығы және өзге де факторлар ескеріле отырып анықталады.
Сонымен қатар шағын көлемді кемелерге, катерлерге және басқа да жүзу құралдарына жақындауға болмайды. Қозғалыстағы су көлігі демалушылар үшін үлкен қауіп төндіреді. Тексерілмеген жерлерде суға сүңгу де аса қауіпті, себебі су астында тас, темір конструкциялары немесе басқа да кедергілер болуы мүмкін.
Мамандар жүзуге арналмаған заттарды пайдаланудан да сақтандырады. Ауа толтырылған ойыншықтар, қолдан жасалған қалқымалы құралдар немесе тұрмыстық заттар адам қауіпсіздігін толық қамтамасыз ете алмайды. Сондай-ақ қайықтардан, айлақтардан, жартастардан, тастардан және арнайы жабдықталмаған басқа да құрылыстардан суға секіру ауыр жарақаттарға немесе суға батып кетуге әкелуі мүмкін.
Егер адам суға батып бара жатса не істеу керек?
Мұндай жағдайда ең алдымен сабыр сақтап, айналадағы адамдарды көмекке шақыру қажет. Дереу 112 бірыңғай құтқару қызметіне хабарласқан жөн. Әрбір секундтың маңызы зор екенін ұмытпаған дұрыс.
Батып бара жатқан адамға құтқару шеңберін, арқанды, ауа матрасын немесе суда қалқып тұратын кез келген затты лақтыру керек. Егер өзіңіздің жүзу қабілетіңізге толық сенімді болсаңыз ғана көмек көрсетуге әрекет еткен дұрыс. Құтқарушылардың айтуынша, батып бара жатқан адам үрейленіп, өзін құтқаруға келген адамды да су астына тартып кетуі мүмкін. Сондықтан оған артқы жағынан жақындап, басын су бетінде ұстай отырып жағаға жеткізу қажет.
Зардап шегуші жағаға шығарылғаннан кейін оның тыныс алуы мен тамыр соғысын тексеріп, қажет болған жағдайда алғашқы медициналық көмек көрсету керек. Егер адам ес-түссіз болса немесе тыныс алмаса, жедел жәрдем келгенге дейін жүрек-өкпе реанимациясын жүргізу қажет.
Төтенше жағдайлар министрлігі азаматтарды өз өмірі мен жақындарының қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауға шақырады. Судағы қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтау көптеген қайғылы оқиғалардың алдын алып, жазғы демалысты қауіпсіз әрі жайлы өткізуге мүмкіндік береді. Ең бастысы – қауіптің алдын алу оны жоюдан әлдеқайда тиімді екенін әрдайым есте ұстаған жөн.