Төтенше жағдайлардың алдын алу және олардың салдарын азайту бағытындағы жұмыстар тек материалдық-техникалық базаны нығайтумен ғана шектелмейді. Бұл ретте халықтың қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру, азаматтардың төтенше жағдайлар кезінде дұрыс әрекет ету дағдыларын дамыту және мамандардың кәсіби даярлығын жетілдіру маңызды рөл атқарады. Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі азаматтық қорғау саласындағы оқыту жұмыстарын жүйелі түрде жүргізіп келеді.
Жыл басынан бері Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі жүйесінде азаматтық қорғау мәселелері бойынша 8 362 тыңдаушы арнайы оқытудан өтті. Бұл көрсеткіш ел аумағында қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру және төтенше жағдайларға дайындық деңгейін арттыру бағытындағы жұмыстардың ауқымын көрсетеді.
Халықты, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың өкілдерін даярлау жұмыстарын Азаматтық қорғаныс ұлттық орталығы мен Төтенше жағдайлар министрлігінің аумақтық бөлімшелері жүзеге асыруда. Оқу бағдарламалары азаматтық қорғау жүйесінің негізгі бағыттарын қамтып, тыңдаушыларға төтенше жағдайлар кезінде тиімді әрекет ету үшін қажетті білім мен тәжірибе береді.
Азаматтық қорғаныс ұлттық орталығында жыл басынан бері 938 тыңдаушы білім алды. Олардың қатарында орталық мемлекеттік органдардың, жергілікті атқарушы органдардың, ұйымдар мен мекемелердің өкілдері бар. Тыңдаушылар азаматтық қорғау жүйесінің құрылымы, төтенше жағдайлар туындаған кездегі іс-қимыл тәртібі, халықты қорғау әдістері және төтенше жағдайлардың алдын алу мен олардың салдарын жою жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру мәселелері бойынша жан-жақты дайындықтан өтті.
Сонымен қатар еліміздің өңірлеріндегі Төтенше жағдайлар департаменттерінің бөлімшелері арқылы 7 424 адам оқытылды. Бұл жұмыстардың басты мақсаты – азаматтардың қауіпсіздік саласындағы білімін арттырып, түрлі қауіп-қатерлерге дайын болуын қамтамасыз ету.
Қазіргі таңда табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың саны мен сипаты өзгеріп келеді. Климаттық өзгерістердің әсерінен орман-дала өрттері, су тасқындары, дауылдар мен аптап ыстық кезеңдерінің жиілеуі қауіпсіздік мәселесіне жаңаша көзқарас қалыптастыруды талап етеді. Сондықтан халықтың төтенше жағдайлар кезінде өзін және айналасындағыларды қорғай білуі аса маңызды.
Оқыту барысында тыңдаушыларға төтенше жағдайлар туралы хабарлау жүйелері, эвакуациялау тәртібі, алғашқы медициналық көмек көрсету, өрт қауіпсіздігі талаптары, судағы қауіпсіздік қағидалары және табиғи апаттар кезінде әрекет ету тәсілдері түсіндіріледі. Мұндай білім төтенше жағдай орын алған алғашқы минуттарда дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Төтенше жағдайлар министрлігі қауіпсіздік саласындағы еріктілер қозғалысын дамытуға да ерекше көңіл бөлуде. Жыл басынан бері 549 ерікті арнайы дайындықтан өтіп, профилактикалық іс-шараларға белсенді қатысуда. Олар халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға және төтенше жағдайлардың алдын алу шараларына қолдау көрсетіп келеді.
Еріктілердің қызметі әсіресе жазғы өрт қауіпті кезеңдерде, су тасқыны қаупі туындағанда және судағы қауіпсіздік бойынша ақпараттық науқандар кезінде маңызды рөл атқарады. Олар құтқарушылар мен жергілікті атқарушы органдардың жұмысына көмек көрсетіп, тұрғындарға қауіпсіздік талаптарын жеткізуге үлес қосады.
Мамандардың пікірінше, төтенше жағдайлардың алдын алуда халықтың дайындық деңгейі шешуші мәнге ие. Себебі қауіптің алғашқы сәттерінде адамның дұрыс әрекет етуі өз өмірін ғана емес, өзге адамдардың да өмірін сақтап қалуы мүмкін.
Осы орайда Түркістан облысында да азаматтық қорғау саласындағы оқыту және түсіндіру жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Өңірде мемлекеттік қызметкерлер, білім беру мекемелерінің басшылары, кәсіпорын қызметкерлері мен еріктілер арнайы оқу курстарынан өтіп, төтенше жағдайларға дайындық деңгейін арттыруда. Сонымен қатар мектептерде, колледждерде және жоғары оқу орындарында қауіпсіздік сабақтары ұйымдастырылып келеді.
Төтенше жағдайлар министрлігі жүзеге асырып жатқан бұл жұмыстардың барлығы қауіпсіз қоғам қалыптастыруға бағытталған. Азаматтық қорғау саласындағы білім мен тәжірибе – адам өмірін сақтап қалудың маңызды тетіктерінің бірі. Сондықтан қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру және халықтың дайындық деңгейін арттыру алдағы уақытта да мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып қала береді.