Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі «Қазселденқорғау» мемлекеттік мекемесі сел қаупі жоғары кезеңге байланысты еліміздің таулы және тау бөктеріндегі өңірлерінде кешенді алдын алу және мониторинг жұмыстарын күшейтті. Бұл шаралар халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және ықтимал табиғи қауіптердің алдын алуға бағытталған.
Әсіресе, сел қаупі бар аймақтардың бірі саналатын Түркістан облысында бақылау және ескерту жүйелері тұрақты түрде жетілдіріліп келеді. Өңірдің таулы аумақтарында орналасқан елді мекендер мен туристік бағыттарда сел, тасқын және лай көшкіні қаупін ерте анықтау мақсатында арнайы бақылау жұмыстары жүргізілуде.
«Қазселденқорғау» деректеріне сәйкес, еліміз бойынша үздіксіз мониторингті қамтамасыз ету үшін 79 тұрақты және 49 маусымдық бақылау бекеті жұмыс істеп тұр. Олардың бір бөлігі Түркістан облысының таулы және қауіпті аймақтарына да орналастырылған. Бұл бекеттер ауа райы өзгерістерін, қар мен мұздықтардың еруін, өзен арналарының жағдайын және сел түзілу қаупін тұрақты бақылауда ұстайды.
Ықтимал төтенше жағдайларға жедел әрекет ету үшін 11 авариялық-механикаландырылған бригада жасақталған. Бұл бөлімшелер қажет болған жағдайда қысқа уақыт ішінде қауіпті аймақтарға шығып, алдын алу немесе шұғыл инженерлік жұмыстарды жүргізуге дайын.
Жыл басынан бері мамандар сел қаупі жоғары учаскелерде 170-тен астам жерүсті зерттеу жұмыстарын жүргізген. Түркістан облысының таулы аудандарында да өзен арналары, жыралар мен сел жүретін сай-салалардың жағдайы тұрақты түрде тексеріліп отыр. Мамандар әсіресе нөсер жауыннан кейінгі өзгерістерге ерекше назар аударады.
Сонымен қатар, Алматы қаласы мен Түркістан облысын қоса алғанда, бірқатар өңірлерде екі рет әуеден шолу тексеруі жүргізілген. Аэровизуалды зерттеу нәтижелері сел түзілу ошақтарын анықтап, қауіпті учаскелерді нақтылауға мүмкіндік берді.
Профилактикалық жұмыстың маңызды бағыты – халықты дер кезінде ақпараттандыру. Маусым айының басынан бері қауіпті аймақтарда орналасқан елді мекен тұрғындарына, жергілікті ұйымдар мен әкімдіктерге 800-ге жуық ұсынымдық хабарлама жолданған. Түркістан облысында да тау бөктеріндегі ауыл тұрғындарына сел қаупі кезеңінде сақтық шараларын сақтау жөнінде тұрақты түрде түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.
Бұдан бөлек, 2000-нан астам ақпараттық жадынама таратылып, қауіпті учаскелерде шамамен 130 ескерту тақтайшалары орнатылған. Бұл шаралар тұрғындардың қауіп туралы хабардар болуын арттырып, төтенше жағдайлардың алдын алуға бағытталған.
Маусым айында Іле Алатауы жотасымен қатар, Жамбыл, Түркістан, Жетісу және Шығыс Қазақстан облыстарының таулы аймақтарында аэровизуалды тексеру жоспарланған. Түркістан облысы аумағында жүргізілетін зерттеулер әсіресе Сайрам-Өгем, Қаржантау және Өгем жоталары сияқты сел қаупі бар аймақтарды қамтиды.
Сонымен қатар, ағымдағы маусымда Алматы, Алматы облысы және Жетісу өңірлерінде мұздық көлдерді босату бойынша алдын алу жұмыстары жүргізілуде. Түркістан облысы үшін де тау басындағы су көздерінің жағдайы тұрақты бақылауда, себебі нөсерлі жауын-шашын кезінде бұл факторлар сел қаупін күшейтуі мүмкін.
Мамандардың айтуынша, мұндай кешенді мониторинг пен алдын алу шаралары ықтимал табиғи қауіптерді дер кезінде анықтауға және халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Түркістан облысында да бұл бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып, төтенше жағдайлардың алдын алуға басымдық берілуде.
ТЖМ өкілдері тұрғындарды таулы аймақтарға барғанда қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтауға, ауа райы болжамдарын ескеруге және құзырлы органдардың ескертулеріне назар аударуға шақырады.